دانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021The effectiveness of Random Tree Algorithm (RTC), Maximum Likelihood (MLC), and Support Vector Machine (SVM) models in detecting changes in the water area of Lake Neor and the effects of these changes on the surface temperature using the LST model in the 2002-2022 periodبررسی کارایی مدل های الگوریتم جنگل تصادفی (RTC)، حداکثر احتمال (MLC) و ماشین بردار پشتیبانی (SVM) در تشخیص تغییرات پهنه آبی دریاچه نئور و تاثیر این تغییرات در دمای سطح زمین با استفاده از مدل LST در بازه زمانی 2002 تا 20222111868110.22034/hyd.2024.18681FAمهدیفیض اله پوراستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجانJournal Article20230907Changes in land cover and land use due to human activities have left adverse effects on the environment. The eastern regions of Ardabil province are a clear example of this phenomenon. The purpose of this research is to analyze spatial and temporal changes in land cover and land use and its effects on the temperature of the surface of the earth in Lake Neor. To estimate land use and land cover, random forest models (RTC), maximum likelihood model (MLC) and support vector machine (SVM) were used and the efficiency of each was estimated by the Kappa coefficient and it was observed that the SVM model has the highest Kappa coefficient (0.87) Bands 6, 5 and 10 of Landsat 8 were also used to extract the LST index, and it was observed that the western part of the lake faced an increase in the temperature of the earth's surface. During the time period of 2002, 2013 and 2022, significant changes were observed in the water area of Neor Lake and its nearby vegetation. Barren lands had the largest extent in all studied periods. Vegetation has increased by 1.04 square kilometers based on SVM model. The surface area of the lake was estimated as 3.19 square kilometers based on the MLC model in 2002. The area of the water zone in the MLC model has decreased by 1.56 square kilometers between 2002 and 2022, and this decrease is 0.67 and 0.69 square kilometers for the RTC and SVM models, respectively.تغییرات پوشش و کاربری زمین در اثر فعالیت های انسانی تاثیرات نامطلوبی بر محیط زیست بر جای گذاشته است. مناطق شرقی استان اردبیل نمونه بارز این پدیده به شمار می آید. هدف از این تحقیق تجزیه و تحلیل تغییرات مکانی و زمانی در پوشش و کاربری زمین و اثرات آن بر دمای سطح زمین در دریاچه نئور می باشد. برای برآورد کاربری و پوشش زمین از مدل های جنگل تصادفی (RTC)، مدل حداکثر احتمال (MLC) و ماشین بردار پشتیبانی(SVM) استفاده شده و کارایی هر کدام توسط ضریب کاپا برآورد گردیده و مشاهده شد که مدل SVM از بیشترین میزان ضریب کاپا ( 87/0) برخوردار است. برای استخراج شاخص LST نیز از باندهای 6 لندست 5 و 10 لندست 8 بهره گرفته شده و مشاهده شد که بخش غربی دریاچه با افزایش دمای سطح زمین مواجه گردیده است. در طول دوره زمانی 2002، 2013 و 2022 تغییرات قابل توجهی در پهنه آبی دریاچه نئور و پوشش های گیاهی مجاور آن مشاهده شد. زمین های بایر بیشترین وسعت را در تمام دوره های مورد مطالعه داشته است. پوشش گیاهی بر اساس مدل SVM حدود 04/1 کیلومتر مربع افزایش یافته است. مساحت سطح دریاچه بر اساس مدل MLC در سال 2002 معادل 19/3 کیلومتر مربع برآورد گردید. مساحت پهنه آبی در مدل MLC در بازه زمانی 2002 تا 2022 حدود 56/1 کیلومتر مربع کاهش یافته و این میزان کاهش برای مدل های RTC و SVM به ترتیب معادل 67/0 و 69/0 کیلومتر مربع می باشد. <br /> https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18681_587b8f9ee7107260df0708c1d60eb677.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Comparative evaluation of a semi-distributed hydrological model with an integrated model to simulate the runoff of Gomanab Chai basinارزیابی تطبیقی مدل هیدرولوژیکی نیمه توزیعی با مدل یکپارچه در جهت شبیه سازی رواناب حوضه گمناب چای39221777610.22034/hyd.2024.59474.1715FAمحمد حسینرضایی مقدم1- استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانداودمختاری1- استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانمیثماسکندری آلنی3- دانشجوی دکتری، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20231210Hydrological models are an effective tool for managing water resources as well as water balance components among research works. Today, basin hydrological models have been developed, but choosing the right model to simulate a specific basin has always been a challenge. Therefore, it is necessary to choose a model that can simulate the hydrological processes with the simplicity of the structure and using minimal factors. Northwest Iran was simulated by AWBM and SWAT models. The AWBM model is an integrated model that simulates the runoff in catchment areas using two variables, rainfall and evaporation, and on the other hand, the SWAT model is a continuous and semi-distributed model that simulates hydrological processes using the physical characteristics of the basin (soil, land use, slope) as well as several water and meteorological information such as rainfall, temperature. The results of runoff simulation in the calibration and validation periods were evaluated using two Nash Sutcliffe statistical indices (NSE) and R2 coefficient of determination. By comparing the results of the statistical indicators used in the study, it was found that the SWAT model has better results in the simulation of monthly runoff in the validation and validation periods.مدل های هیدرولوژی ابزار موثری برای مدیریت منابع آب و همچنین مؤلفههای بیلان آبی از جمله کارهای پژوهشی میباشد .امروزه مدل های هیدرولوژی حوضه توسعه یافته اند، اما انتخاب مدل مناسب برای شبیه سازی یک حوضه خاص همیشه یک چالش بوده است. از اینرو، انتخاب مدلی که بتواند فرآیندهای هیدرولوژیکی را در عین سادگی ساختار و با استفاده از حداقل عوامل، بهخوبی شبیهسازی کند امری ضروری میباشد که در این راستا در پژوهش حاضر رواناب ماهانه حوضه گمناب چای(کومور چایی) واقع در استان آذربایجان شرقی و در شمال غرب ایران بهوسیله دو مدل AWBM و SWAT شبیهسازی شد. مدل AWBM یک مدل یکپارچه میباشد که شبیهسازی رواناب در حوزههای آبریز را با استفاده از دو متغیر بارندگی و تبخیر انجام میدهد و از طرف دیگر مدل SWAT یک مدل پیوسته و نیمه توزیعی است که شبیهسازی فرآیندهای هیدرولوژیکی را با استفاده از مشخصات فیزیکی حوضه (خاک، کاربری اراضی، شیب) و همچنین اطلاعات آب و هواشناسی متعددی همچون بارندگی، دما انجام میدهد. نتایج شبیهسازی رواناب در دوره های واسنجی و اعتبارسنجی با استفاده از دو شاخص آماری ناش ساتکلیف (NSE) و ضریب تعیین R2 مورد ارزیابی قرار گرفت. با مقایسه نتایج شاخصهای آماری مورد استفاده در مطالعه مشخص شد که مدل SWAT دارای نتایج بهتری در شبیهسازی رواناب ماهانه در دورههای واسنجی و اعتبارسنجی است.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_17776_17464d4943033c7932c68eccf539bd59.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Evaluation of the morphological changes of Haraz river following human pressures in the Amol city, Mazandaranارزیابی تغییرات مورفولوژیکی رودخانه هراز در اثر فشارهای انسانی در محدوده شهر آمل، مازندران57401836610.22034/hyd.2024.61151.1733FAرضااسماعیلیدانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایراننیوشانوری زاده نشلیکارشناسی ارشد مخاطرات محیطی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20240413Rivers are natural systems that have undergone significant changes in their morphology due to human pressures over the past decades. The factors influencing river morphological changes and their responses vary across different regions. Consequently, in the present study, morphological changes in a section of the Haraz River in of Amol city were investigated over a 53-year period (from 1968 to 2021).The changes in river width, planform, and riverbed landforms were examined using aerial photographs and satellite imagery. Subsequently, by calculating the specific stream power and conducting field observations, the hazards associated with the river channel were identified. In 1968, the average river width was measured at 141 meters, but by the years 2006 and 2021, it had decreased to 55 meters. The area of riverbed landforms, including the active riverbed and longitudinal bars, decreased by 50% and 95%, respectively, during this period. The river channel transitioned from a braided pattern to a single-channel pattern due to channel narrowing and significant reduction in longitudinal bars. These changes led to an increase in stream power and erosional processes, resulting in river incision and bank erosion. Key factors contributing to the morphological alterations in the study area included the reduction in base flow, irrigation channel diversion, and land use changes along the river margins. Considering the observed trends, the construction of a new dam (Haraz Dam), continued exploitation of floodplain areas, and channelization could exacerbate the risks associated with the river channel and lead to significant floods.رودخانهها سیستمهای طبیعی هستندکه فشارهای انسانی طی دهههای گذشته موجب تغییرات شدیدی در مورفولوژی آنها شده است. عوامل مؤثر بر تغییرات مورفولوژیکی رودها و واکنش انها در مناطق مختلف متفاوت است. از این رو،<br /><br />در تحقیق حاضر، تغییرات مورفولوژیکی بخشی از رودخانه هراز در محدوده شهر آمل طی یک دوره 53 ساله (1400-1347) مورد مطالعه قرار گرفت. تغییرات عرض رودخانه، پلانفرم و لندفرمهای رودخانهای با استفاده عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهای مورد بررسی قرار گرفتند. سپس، با محاسبه قدرت ویژه رود و مشاهدات میدانی مخاطرات کانال رود شناسایی شدند. در سال 1347میانگین عرض رودخانه141 متر اندازهگیری شد و در سالهای 1385 و 1400 به 55 متر کاهش یافت. مساحت لندفرمهای رودخانهای شامل بستر فعال رود و موانع طولی در این دوره به ترتیب 50 و 95 درصد کاهش یافت. با تنگ شدگی رود و کاهش شدید موانع طولی، پلانفرم رودخانه از حالت شریانی به تک کانالی تغییر یافت. بواسطه این تغییرات قدرت ویژه رود افزایش یافته و فرایندهای فرسایشی موجب فروسایی رودخانه و فرسایش دیواره رود شدند. کاهش جریان پایه رود و کانالهای آبیاری، تصرف دشت سیلابی و تغییر کاربری اراضی حاشیه رود از مهمترین عوامل فشار در تغییرات مورفولوژیکی رود در محدوده مورد مطالعه بودهاند. با توجه روند تغییرات ایجاد شده، احداث سد جدید (هراز)، تداوم تصرفات دشت سیلابی وکانالسازی میتواند مخاطرات کانال رود و وقوع سیلابهای بزرگ را تشدید نماید.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18366_e249477cd4e7a8a52c8728a4b7c766e0.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Investigation on Groundwater Recharge Mapping Using GIS based intgarted spatial sdeceion making systesms: A Case Study from Quetta Region, PakistanInvestigation on Groundwater Recharge Mapping Using GIS based intgarted spatial sdeceion making systesms: A Case Study from Quetta Region, Pakistan86581810010.22034/hyd.2024.61290.1734FAImadAliدانشجوی دکتری گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیای دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز ،تبریزMaryamBayati Khatibiاستاد ژئومورفولوژی گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیای دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز ،تبریزSadraKarimzadehاستادیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیای دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز ،تبریزJournal Article20240420This study aimed to delineate groundwater recharge zones using a combination of analytical hierarchy process (AHP), fuzzy-AHP, and frequency ratio (FR) models. Additionally, it aimed to compare the effectiveness of these models in groundwater recharge potential zone mapping. To achieve these objectives, nine groundwater influencing factors were considered, including geology, soil types, lineament density, elevation, slope, topographic wetness index, drainage density, land use land cover, and rainfall. Thematic maps for all these factors were generated using satellite and conventional data in the ArcGIS environment. Weight was assigned to each thematic layer based on its significance to recharge. All thematic layers were combined using AHP model-l (WLC), AHP model-ll (Weighted sum), fuzzy-AHP overlay, and FR-based model using ArcGIS. The findings revealed that 15% and 39% of the study area have high recharge potentials according to AHP-based model-l and model-ll, respectively. The FAHP model demarcated 43% of the area as high recharge zones while the FR model demarcated 42% of the area as high recharge zones. The majority of high groundwater recharge areas were found in the central part of the study area, while the southern part was demarcated as a moderate recharge zone. The eastern and western parts were demarcated as low recharge potentials zones. To validate the accuracy of these models, the study used receiver operating characteristic (ROC) validation curves. The ROC curves revealed that AHP model-ll had the highest accuracy (AUC=89%) followed by the FAHP model (AUC=88%), AHP model-l (AUC=84%), and FR (AUC=81%)This study aimed to delineate groundwater recharge zones using a combination of analytical hierarchy process (AHP), fuzzy-AHP, and frequency ratio (FR) models. Additionally, it aimed to compare the effectiveness of these models in groundwater recharge potential zone mapping. To achieve these objectives, nine groundwater influencing factors were considered, including geology, soil types, lineament density, elevation, slope, topographic wetness index, drainage density, land use land cover, and rainfall. Thematic maps for all these factors were generated using satellite and conventional data in the ArcGIS environment. Weight was assigned to each thematic layer based on its significance to recharge. All thematic layers were combined using AHP model-l (WLC), AHP model-ll (Weighted sum), fuzzy-AHP overlay, and FR-based model using ArcGIS. The findings revealed that 15% and 39% of the study area have high recharge potentials according to AHP-based model-l and model-ll, respectively. The FAHP model demarcated 43% of the area as high recharge zones while the FR model demarcated 42% of the area as high recharge zones. The majority of high groundwater recharge areas were found in the central part of the study area, while the southern part was demarcated as a moderate recharge zone. The eastern and western parts were demarcated as low recharge potentials zones. To validate the accuracy of these models, the study used receiver operating characteristic (ROC) validation curves. The ROC curves revealed that AHP model-ll had the highest accuracy (AUC=89%) followed by the FAHP model (AUC=88%), AHP model-l (AUC=84%), and FR (AUC=81%)...https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18100_fd71b1f6792778014a49f2dbb9198cf3.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Estimation of river bank erosion and effective factors in Polealmas-Gilande reach, Balkhlochai River in Ardabilبرآورد فرسایش کنار رودخانهای و تعیین عوامل موثر در بازه پلالماس-گیلانده رودخانه بالخلوچای اردبیل101871821610.22034/hyd.2024.61311.1735FAاباذراسمعلی عوریاستاد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه محقق اردبیلیآرزواسحاقزادهدانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانشکرالهاصغریاستاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانرئوفمصطفیزادهدانشیار گروه منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20240422Determining the extent of riverbank erosion and displaying it as a map in a GIS environment is effective in the optimal management of water and soil resources. The aim of the current research is to delineate the riverbank erosion zone from aerial photographs, perform regression modeling, and identify factors influencing the development of riverbank erosion using various spatial data including physiographic, hydrological, geological, and environmental data in different sections of the Balikhlouchai River in Ardabil Province. Initially, influential parameters in riverbank erosion in the region, including topographic, soil and land factors, hydrology, and land use changes, were calculated. Accordingly, the variables under study were obtained for four time periods: 1955 using aerial photographs, 1980 using TM satellite images, and years 2010 and 2013 using Google Earth images, and the effective extent of riverbank erosion was compared. Subsequently, multivariate regression analysis was performed using independent variables (including topographic, hydrological, soil erodibility, and land factors) and the effective extent of riverbank erosion as the dependent variable, using SPSS software, and suitable models were developed to estimate the amount of different riverbank erosion. Based on the results of regression analysis, environmental parameters such as slope of the river reaches, peak discharge, area under irrigated agriculture, concentration time, pasture coverage, and residential areas played a more significant role in exacerbating riverbank erosion.تعیین وسعت فرسایش کناره رودخانهای خاک و نمایش آن بهصورت نقشه در محیط GIS، در مدیریت بهینه از منابع آب و خاک موثر است. هدف تحقیق حاضر تعیین محدوده فرسایش رودخانهای از روی عکسهای هوایی، مدلسازی رگرسیونی و تعیین عوامل موثر بر توسعه فرسایش کنار رودخانهای با استفاده از دادههای مکانی مختلف فیزیوگرافی، هیدرولوژی، زمینشناسی و محیطی در بازههایی از رودخانه بالخلوچای در استان اردبیل است. ابتدا پارامترهای موثر در ایجاد فرسایش کنار رودخانهای موجود در منطقه شامل عوامل توپوگرافی، خاک و زمین، هیدرولوژی، تغییرات کاربری محاسبه شدند. در این راستا، متغیرهای مورد مطالعه در چهار مقطع زمانی 1334 با استفاده از عکسهای هوایی، سال 1359 با استفاده از تصاویر ماهوارهای TM، سالهای 1389 و 1392 با تصاویر Google Earth تهیه شد و سطح موثر فرسایش رودخانهای مورد مقایسه قرار گرفت. سپس با استفاده از متغیرهای مستقل (شامل عوامل توپوگرافی، هیدرولوژی، فرسایش پذیری خاک و عوامل زمینی) و سطح موثر فرسایش رودخانهای بهعنوان متغیر وابسته، تجزیه و تحلیل رگرسیونی چند متغیره در نرمافزار SPSS انجام و مدلهای مناسب برآورد مقدار فرسایش کنار رودخانهای مختلف بهدست آمدند. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیونی، پارامترهای محیط بازه، دبی اوج، مساحت تحت کشت زراعت آبی، زمان تمرکز، پوشش مرتع و مناطق مسکونی نقش مهمتری در تشدید فرسایش کنار رودخانهای داشته اند.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18216_4f1619d15de797073ba8beb36dab1651.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Spatial assessment and zoning of landslide risk in Zamkan watershed using support vector machine and logistic regressionارزیابی مکانی و پهنهبندی خطر زمینلغزش حوضه آبریز زمکان با استفاده از ماشین بردار پشتیبان و رگرسیون لجستیک1231021868210.22034/hyd.2024.61467.1737FAفریبااسفندیاریاستاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانقبادرستمیدانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانرئوفمصطفیزادهدانشیار گروه منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلیموسیعابدینیاستاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20240501In the current study, the risk of landslides in the Zamkan Watershed, located in Kermanshah Province, was evaluated. Two machine learning models, Support Vector Machine (SVM), and Logistic Regression, were used to prepare a landslide susceptibility map. Toward this, 13 informational layers including elevation, slope, aspect, Melton ruggedness number, terrain convexity, stream length, valley depth, topographic wetness index, precipitation, geological formations, distance from rivers, distance from roads, and vegetation cover were utilized as independent variables. Approximately 70% of the watershed's landslide pixels were used for model training, and 30% for model validation. Model validation was performed using ROC curves. The results indicated the higher performance and accuracy of the radial basis function (RBF) kernel of the SVM model for generating landslide hazard maps in the study area. The area under the curve (AUC) for the RBF kernel was approximately 0.951 for model training and 0.944 for model testing. The results suggest that slope with a coefficient of 0.28, precipitation with a coefficient of 0.27, lithology with a coefficient of 0.26, and elevation with a coefficient of 0.22 are the main controlling factors for landslides occurrence in the Zamkan Watershed. Both the SVM model and logistic regression confirmed the deterministic effects of selected factors on landslides. About 35% of the study area as classified as highly susceptible to landslides, primarily in the eastern half of the watershed. Factors such as high elevation, steep slopes, heavy precipitation, and the Kazhdomi Formation's composition were identified as key contributors to this susceptibility.در پژوهش حاضر خطر وقوع زمینلغزش در حوضه آبریز زمکان، واقع در استان کرمانشاه، ارزیابی شد. دو مدل ماشینبردار پشتیبان (SVM) و رگرسیون لجستیک برای تهیه نقشه حساسیت زمینلغزش استفاده شد. در راستای اهداف تحقیق، 13 لایه اطلاعاتی شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب، عدد ناهمواری ملتون، تحدب سطح زمین، طول دامنه، عمق دره، رطوبت توپوگرافیک، بارش، سازندهای زمینشناسی، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده و پوشش گیاهی بهعنوان متغیرهای مستقل استفاده شد. حدود 70 درصد پیکسلهای لغزشی حوضه بهمنظور آموزش و 30 درصد برای اعتبارسنجی مدل استفاده شدند. اعتبارسنجی مدلها با کاربست منحنی ROC صورت گرفت. نتایج نشاندهنده کارایی و دقت بالاتر تابع پایه شعاعی (RBF) مدل SVM برای تهیه نقشه خطر زمینلغزش منطقه است. مساحت زیر منحنی (AUC) تابع پایه شعاعی حدود 951/0 برای آموزش مدل و 944/0 برای آزمون مدل بهدست آمد. نتایج بیانگر این است که فاکتورهای شیب با ضریب 28/0، بارش با ضریب 27/0، لیتولوژی با ضریب 26/0 و ارتفاع با ضریب 22/0 کنترلکنندههای اصلی وقوع زمینلغزش در سطح حوضه آبریز زمکان هستند. توابع مدل SVM و همچنین رگرسیون لجستیک نیز اثرات قطعی فاکتورهای انتخابی بر وقوع زمینلغزش را تائید کردند. براساس نقشه پهنهبندی زمینلغزش حدود 35 درصد مساحت حوضه مطالعاتی در کلاس خطرپذیری زیاد و بسیار زیاد قرار گرفته است. پهنههای مذکور عمدتاً در نیمه شرقی حوضه توزیع شدهاند. ارتفاع زیاد، غلبه شیبهای تند، دریافت نزولات جوی قابل توجه و رخنمون وسیع سازند کژدمی با تناوبی از لایههای آهکی، رسی، مارنی و شیلی مهمترین دلایل حساسیت بالای این پهنهها نسبت به زمینلغزش هستند.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18682_6f5451842585d1b6662916070ade4ceb.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Spatial analysis of lithology in the occurrence of landslides in the eastern Alamut basin (case study: Mo’alem-Kelayeh Basin)تحلیل فضایی لیتولوژی در وقوع زمینلغزشهای حوضه الموت شرقی :مطالعه موردی حوضه معلمکلایه1421241836410.22034/hyd.2024.61470.1738FAغلام حسنجعفری1. دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.زینببراتی2. دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20240501The analysis of some geological features and structures can be used to determine Quaternary developments. Analyzing the types of landslides, their density, and scale is the key to identify the evolution of landforms. Based on this, the current research was carried out with the aim of spatial analysis of landslides that occurred in different lithologies of Mo’alem-Kelayeh basin, a part of eastern Alamut basin, between the longitudes 50°26'00″ to 50°31'20″ and the latitude 36°22'00″ to 36°30'00″, based on topographical, geological conditions, vegetation, the condition of waterways, and the proximity of different rocks in the area. According to the results, the Karaj, Rute, Shamshek and Neogene and destructive sediments are the most erodible formations in the studied area, which are the most important factors involved in the occurrence of mass movements on a micro and macro scale under the Mo’alem-Kelayeh basin. The nonresistant lithology is more extensive in the geographical levels downstream of the rivers. In such areas, in addition to the loosening of the lithology in wide sections, the material and energy flowing in the river also increases, if due to the lower slope of the slopes, the effect of the river on movements of the slopes becomes more limited. In the terrestrial levels close to the ridge line, matter and energy are less and lithology is more resistant; But due to greater slope of the slopes and the involvement of physical weathering in the porosity of rocks, the effect of river on the occurrence of surface slope movements increases.تحلیل برخی از عوارض و ساختارهای زمینشناسی میتواند برای تبیین تحولات کواترنری مورداستفاده قرار گیرد. تحلیل انواع لغزشها، وضعیت تراکم و مقایسه آنها با هم، کلیدی برای شناسایی تکامل لندفرمها است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مکانی زمین لغزشهای رخداده در لیتولوژیهای مختلف حوضه معلم کلایه بخشی از حوضه الموت شرق، بـین طولهـای جغرافیـایی″00 ′26 °50 تا ″20 ′31 °50 و عرض جغرافیایی ″00 ′22 °36 تا ″00 ′30 °36، بر اساس شرایط توپوگرافیکی، ژئولوژیکی، پوشش گیاهی، وضعیت آبراهه ها، مجاورت سنگ های مختلف منطقه صورت پذیرفت. بر اساس نتایج حاصله سازند کرج، روته، شمشک و رسوبات نئوژن و تخریبی به عنوان فرسایش پذیرترین سازندهای موجود در محدودهی مورد مطالعه هستند که مهمترین عوامل دخیل در وقوع حرکات دامنهای در مقیاس میکرو و ماکرو در زیر حوضه ی معلم کلایه میباشند. در سطوح ارضی پاییندست رودخانهها، لیتولوژی آسیبپذیر وسعت بیشتری دارد. در چنین مناطقی علاوه بر سستتر شدن لیتولوژی در مقاطع وسیع و منقطع، ماده و انرژی جاری در رودخانه نیز افزایش مییابد، در صورتی که به دلیل شیب کمتر دامنهها، اثرگذاری رودخانه بر حرکات دامنهای محدودتر میشود. در سطوح ارضی نزدیک به خط الرأس، ماده و انرژی کمتر و لیتولوژی مقاومتر است؛ ولی به علت شیب بیشتر دامنهها و دخالت هوازدگی فیزیکی در تخلخل سنگها زمینه اثرگذاری رودخانه بر روی وقوع حرکات دامنهای بیشتر میشود.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18364_b1ed05024978d2f0624ae994e870bcaf.pdfدانشگاه تبریزهیدروژئومورفولوژی2383-3254114020241021Evaluation of flood control nodes of Hamadan drainage network using SWMM modelارزیابی گرههای سیل گیر شبکه زهکشی شهر همدان با استفاده از مدل SWMM1641431815010.22034/hyd.2024.61703.1740FAسپیدهصیوتیگروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایرانعلیرضاایلدرمیاستاد گروه مهندسی طبیعت ، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست ، دانشگاه ملایر ، ملایر ، ایرانبهنوشفرخزادهگروه مهندسی طبیعت، دانشگاه ملایرJournal Article20240518In this research, the flood-blocking nodes of the drainage network in Khako (Faqira-Khidr) urban basin of Hamedan were measured and evaluated using the SWMM model. The results showed that the infiltration and runoff height of the project in the SCS method are equal to 50.86 and 16.14 mm, respectively, and this indicates that the SCS method is a more accurate assessment of the infiltration and runoff values for the Hamadan urban watershed. and has an acceptable efficiency. The results show that out of the total rainfall of 120 mm, 33 mm is related to infiltration losses and 87 mm is related to surface runoff, and the flow volume is equal to 2.41 million cubic meters, which is 1.98 1 million cubic meters is related to Faqireh sub-basin and 0.43 million cubic meters is related to Khizr sub-basin. According to the efficiency coefficient of NS, which is calculated as 0.66 for the peak discharge and 0.73 for the flood volume, and these numbers are acceptable. The results showed that the highest volume of rainfall runoff of the project with 1.28 million cubic meters is related to Faqirah sub-basin due to the physical development of Hamedan city in recent years in this sub-basin and the lowest amount with 0.46 million cubic meters is related to the sub-basin. It is Khedrkhako. The results of this research showed that residential uses have the largest share in the flood potential of the study area.در این پژوهش گرههای سیلگیر شبکه زهکشی در حوضه شهری خاکو (فقیره – خضر) همدان با استفاده از مدل SWMM واسنجی و ارزیابی شد. نتایج نشان داد مقادیر نفوذ و ارتفاع رواناب بارش طرح در روش SCS به ترتیب برابر 86/50 و 14/16 میلیمتر میباشد و بیانگر این است که روش SCS مقادیر نفوذ و رواناب را برای آبخیز شهری همدان دقیقتر ارزیابی نموده واز کارایی قابل قبولی برخوردار است. نتایج نشان میدهد که از کل بارش120 میلیمتری، مقدار 33 میلیمتر مربوط به تلفات نفوذ و 87 میلیمتر مربوط به رواناب سطحی بوده و حجم جریان معادل 41/2 میلیون مترمکعب می باشد که 98/1 میلیون مترمکعب مربوط به زیرحوضه فقیره و 43/0 میلیون مترمکعب مربوط به زیرحوضه خضر است. با توجه به ضریب کارایی NSکه برای دبی اوج 66/0و برای حجم سیلاب 73/0محاسبه شده و اعداد قابل قبولی است. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار حجم رواناب بارش طرح با 28/1 میلیون متر مکعب مربوط به زیرحوضه فقیره به دلیل توسعه فیزیکی شهر همدان در سالهای اخیر در این زیرحوضه و کمترین مقدار با 46/0میلیون مترمکعب مربوط به زیر حوضه خضرخاکو است. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربریهای مسکونی بیشترین سهم را در پتانسیل سیل خیزی محدوده مطالعاتی دارد.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18150_c28592fefff219e2294b0f603b65c3b0.pdf