دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Detection of the effect of land use change trends on discharge and sediment Simulated with SWAT model in Ojan Chay watershed تاثیر تغییرکاربری اراضی بر تغییرات دبی و رسوب حوضه ی آبریز اوجان‌چای با استفاده از مدل SWATدر حوضه ی آبریز اوجان‌چای 24 1 14672 10.22034/hyd.2021.42595.1557 FA محمد حسین رضایی مقدم استاد/دانشگاه تبریز داود مختاری دانشگاه تبریز نسرین سمندر دانشگاه تبریز Journal Article 2020 11 02 Land use change is one of the important factors in changing the hydrological flow, basin erosion and biodiversity destruction. Therefore, knowing the effect of land use change on discharge and suspended load is an inevitable necessity. The main purpose of this study is the efficiency test of the model and its usability as a simulation of the process of land use change on discharge and sediment is from the soil and water assessment model (SWAT) and SUFI2 program. Model simulation was performed for 29 years from 1987 to 2015, the first 5 years of which were selected for model calibration and the last 5 years for model results validation. Four statistical indices, r_factor, P_factor Nash-Sutcliffe (NS) and coefficient of determination (R2), the ratio of squared root-to-standard deviation (RSR) and the percentage of skewness (PBIAS) were selected monthly to evaluate the model. The accuracy of monthly simulation using NS evaluation index in the calibration and validation stage for flow and suspended load is equal to 0.65 and 0.49, respectively. The results of the study were considered acceptable according to the interpretive domains used in previous studies and indicate the satisfactory efficiency of the SWAT model in simulating the components of the impact of land use change on sediment and discharge in the Ojan Chay Bostanabad watershed. The results showed that the height of surface runoff increased by 1.15 mm and the sediment concentration increased by 1.5 tons per hectare per year. تغییرات کاربری اراضی یکی از عامل های مهم در تغییر جریان هیدرولوژیک، فرسایش حوضه و انهدام تنوع زیستی است. به همین دلیل آگاهی ازمیزان اثر تغییرات کاربری اراضی بر روی دبی و بار معلق یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. هدف اصلی این پژوهش، آزمون کارایی مدل و قابلیت استفاده از آن به عنوان شبیه سازی روند تغییرات کاربری اراضی بر دبی و رسوب از مدل ارزیابی آب و خاک (SWAT) و برنامه SUFI2 میباشد. شبیه سازی مدل برای مدت 29 سال از سال 1987الی 2015 انجام شد که 5 سال اول آن برای واسنجی مدل و پنج سال آخر برای صحت سنجی نتایج مدل انتخاب شد. چهار شاخص آماری ،ر r_factor ،P_factor نش-ساتکلیف (NS) و ضریب تبیین (R2)، نسبت خطای مجذور ریشه مربعات به انحراف معیار (RSR) و درصد اریبی (PBIAS) به صورت ماهانه برای ارزیابی مدل انتخاب شدند. دقت شبیه سازی ماهانه با استفاده شاخص ارزیابی NSدر مرحله واسنجی و اعتبارسنجی برای دبی و بار معلق به ترتیب معادل 65/0 و 49/0 میباشد. نتایج حاصل از تحقیق با توجه به دامنه های تفسیری مورد استفاده در تحقیقات گذشته، قابل قبول ارزیابی شد و حاکی از کارایی رضایت بخش مدلSWAT در شبیه سازی مولفه های تاثیر تغییرات کاربری بر رسوب و دبی در حوضه ی آبخیر اوجان چای بستان آباد است. و نتایج نشان داد که ارتفاع رواناب سطحی به میزان 1.15 میلیمتر و غلظت رسوب به میزان 1.5 تن در هکتار در سال افزایش یافته است.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14672_8385b39f0fb40f1f83972a30e19e9e4b.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Landslide Hazard Zoning in the Yellow River Basin Using Fuzzy Logic پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش در حوضه‌آبریز رودخانه زرد با استفاده از منطق فازی 48 25 14110 10.22034/hyd.2021.43189.1560 FA سیده معصومه موسوی دانشجوی دکترا دانشگاه تبریز محمد حسین رضایی مقدم استاد تمام گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز معصومه رجبی استاد تمام گروه ژئومورفولوژی تبریز Journal Article 2020 12 08 Landslides claim the lives of thousands of people around the world each year, causing enormous damage to people and governments. Landslide risk zoning divides landslides into specific and distinct areas of potential and actual degrees in terms of risk, this process is based on recognizing the qualitative characteristics of the area and quantitative modeling based on the data of the study area. This can be the basis for long-term planning at the regional and local levels.The purpose of this study is to investigate and zoning landslide risk in the Yellow River Basin located in the east of Khuzestan province using fuzzy logic method; For this purpose, first through field visits, geological maps and topography and by reviewing previous sources and reviewing the conditions of the region; Nine factors: elevation, slope, direction of slope, distance from fault, distance from river, distance from road, precipitation, lithology and land use were considered and selected as effective factors on landslide occurrence. Landslide hazard zoning maps were prepared using fuzzy gamma operator with values of 0.7, 0.8, 0.9. Then, the obtained maps were classified into 5 classes: very high, high, medium, low and very low.The results of the qualitative sum showed that the 0.9 fuzzy gamma operator is more suitable than other fuzzy operators. The results of the classified maps showed that 21.56% of the area in the high-risk zone and 43.24% of the area The area is located in a low risk zone. زمین‌لغزش هر ساله جان هزاران نفر را در سراسر جهان می‌گیرد و خسارت‌های هنگفتی را به مردم و دولت‌ها تحمیل می‌کند. پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش، نواحی سطح زمین را به مناطق ویژه و تفکیک ‌شده‌ای از درجات بالقوه و بالفعل به لحاظ خطرپذیری تقسیم‌بندی می‌کند. این امر می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در سطح منطقه‌ای و محلی محسوب شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی و پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه رود زرد واقع در شرق استان خوزستان با استفاده از روش منطق فازی است. بدین منظور ابتدا از طریق بازدیدهای میدانی، نقشه‌های زمین‌شناسی و توپوگرافی و با مرور منابع قبلی و بررسی شرایط منطقه، نه عامل طبقات ارتفاعی، شیب، جهت شیب، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، بارش، لیتولوژی و کاربری اراضی به ‌عنوان عوامل مؤثر، بررسی و انتخاب شدند. پس از طبقه‌بندی داده‌ها و مرحله فازی‌سازی، نقشه‌های پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از عملگر گامای فازی با مقادیر 7/0، 8/0، 9/0 تهیه شدند. نقشه‌های به ‌دست ‌آمده در 5 کلاس بسیار زیاد، زیاد، متوسط، کم و بسیار کم طبقه‌بندی شدند. نتایج حاصل از جمع کیفی نشان داد که عملگر گامای 9/0 فازی در مقایسه با دیگر عملگرهای فازی مناسب‌تر است. تحلیل نقشه‌های طبقه‌بندی ‌شده نشان داد که 56/21 درصد از مساحت منطقه در پهنه با خطر زیاد و 24/43 درصد از مساحت منطقه در پهنه با خطر کم قرار گرفته است. در‌ مجموع، می‌توان گفت که بخشی از مناطق مرکزی و شمال غربی منطقه در معرض خطر بالا قرار گرفته و مناطق غربی و شرقی حوضه در پهنه خطر متوسط تا پایین می‌باشند.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14110_5ec945c2956acefffb58421c3a6e7ed0.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Monitoring of Qeshm Island Drainage Network Formic Patterns Using Fuzzy Segmentation of processed Panchromatic Images (HR-PRS) پردازش تصاویر پانکروماتیک (HR-PRS) و پایش الگوهای فرمیک شبکه آبراهه‌های جزیره قشم با استفاده از تکنیک‌های ناحیه‌بندی فازی 64 49 14341 10.22034/hyd.2022.44881.1580 FA هیوا علمیزاده استادیار ژئومورفولوژی، گروه زمین‌شناسی دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران هادی مهدی پور استادیار, Almeria, Spain Journal Article 2021 03 05 The purpose of this research is the automatic recognition of morphic patterns of drainage network in the center of Qeshm Island using High Resolution Panchromatic Remotely Sensed (HR-PRS) and fuzzy clustering algorithms. It also investigates the efficiency of these methods in the GeoEye-1 satellite imagery segmentation of the study area in order to detect geomorphic features in areas with cloud and shadow coverage. In this regard, fuzzy segmentation of HR-PRS panchromatic images of the study area, after radiometric and geometric preprocessing using FWS, MSA, IDF and CFM algorithms, was performed in MATLAB software. Finally, the studied fuzzy clustering algorithms with fuzzy parameters are applied to the input HR-PRS images and the results are discussed. The results show that the Classical Fusion Method and FCM (CFM) clustering algorithm has the best performance in the field of fuzzy segmentation and detection of the studied indices. . As a result, the image borders are well defined. The reason for this is the use of fuzzy numbers as well as efficient clustering methods in this method. These results also show that remote sensing technology, by providing multi-time images, can be a very good basis for monitoring and detecting environmental changes, detecting effects and accurately extracting information from images. Also, the use of clustering algorithms and fuzzy features is a suitable and optimal method for integrating HR-PRS satellite image information from a geographical area with the aim of segmentation. در این پژوهش با هدف پایش و بازشناسی الگوهای فرمیک شبکه‌ی آبراهه ها در مرکز جزیره‌ی قشم از تصاویر پانکروماتیک HR-PR سنجنده GeoEye-1 استفاده شدهاست. در این راستا با بهره گیری از الگوریتم های FWS ، MSA ، IDF و CFM در نرم‌افزار MATLAB ناحیه‌بندی فازی صورت گرفته است. در ادامه بر اساس ویژگی‌های فازی به ادغام تصاویر ورودی پرداخته و سپس با استفاده از خوشه‌بند‌ی فازی به ناحیه‌بندی تصاویر اقدام گردید. در این رابطه از فرآیند ادغام تصاویر پانکروماتیک و خروجی آن جهت ناحیه‌بندی استفاده شده است. در نهایت روش‌های خوشه‌بندی مورد مطالعه که دارای پارامترهای فازی هستند، بر روی تصاویر ورودی اعمال شده و نتایج آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نتایج ناحیه‌بندی فازی و مقایسه‌ی روش‌های پیشنهادی با یکدیگر نشان میدهد که الگوریتم خوشه بندی CFM عملکرد بسیار خوبی در تشخیص عوارض و پدیده های مکانی و بازشناسی الگوهای فرمیک شبکه آبراهه ها دارد و دارای بهترین عملکرد در ناحیه‌بندی این منطقه می‌باشد. نتایج الگوریتم های خوشه بندی مورد مطالعه، کارایی روش‌های ناحیه‌بندی پیشنهادی را از منظر تشخیص عوارض و پدیده های مکانی و استخراج دقیق اطلاعات از تصاویر تایید می‌نمایند. از این رو مطابق نتایج پژوهش، استفاده از الگوریتم های خوشه بندی و ویژگی‌های فازی، جهت ادغام اطلاعات تصاویر ماهواره‌ای HR-PRS روش مناسب و بهینه با هدف ناحیه‌بندی می‌باشد. همچنین در ادغام این اطلاعات اعداد فازی نوع نرمال بهترین نوع اعداد جهت استفاده در ناحیه‌بندی منطقه محسوب میشود و استفاده از اعداد فازی در حالت کلی می‌تواند ما را به نتایج بهتری در ناحیه‌بندی تصاویر ماهوارهای برساند. نتایج این پژوهش میتواند در آمایش سرزمین، مدیریت، برنامه ریزی و توسعه‌ی پایدار آتی مناطق مفید واقع شود.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14341_7e63de405d0dda508b153453e55696a1.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Spatial modeling of geological formations based on water quality parameters in Parishan catchment مدل‌سازی مکانی سازند زمین‌شناسی بر اساس پارامتر‌های کیفی آب در حوضه آبریز پریشان 86 65 14490 10.22034/hyd.2022.49004.1611 FA کامران رضایی توابع هیات علمی دانشکده منایع طبیعی .گروه محیط زیست و شیلات دانشگاه تهران اعظم حیدری دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران محمد جواد سیاح پور دانشجوی کارشناسی ارشد گروه محیط زیست، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2021 11 15 Quality protection of surface and groundwater as one of the most valuable national resources is vital. For this purpose, Parishan basin was selected as a sample of semi-closed inland Zagros basins and geographical weight regression (GWR) modeling was performed using 25 observation wells of the relationship between water quality parameters and geological constructs. In this model, water quality parameters such as (EC, TDS, SAR, CL, Na, K, 4 SO) are used as dependent variables and geological formations are used as independent variables. The modeling results showed that the highest correlation based on qualitative parameters such as potassium, chlorine and electrical conductivity is related to the center and east of Parishan basin. Water quality is also effective. Then, by forming the Moran index autocorrelation, the relationship between water quality parameters and geological structures was evaluated. The model with high variability accuracy established a direct relationship between these two parameters and by doing this step, the model validation was confirmed. Finally, based on the prepared maps and the high power of the GWR model, managers and planners can use it to identify sensitive points of changing water resources for spatial modeling. حفاظت کیفی آب‌های سطحی و زیرزمینی به عنوان یکی از با ارزش‌ترین منابع ملی امری حیاتی می‌باشد. بدین منظور در این پژوهش حوضه‌ُی پریشان به‌عنوان نمونه‌ای از حوضه‌های نیمه بسته‌ داخلی زاگرس انتخاب شد و با استفاده از تعداد 25 حلقه چاه مشاهداتی ارتباط بین پارامترهای کیفی آب با سازند‌های زمین‌شناسی، مدل‌سازی رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) انجام گرفت. در این مدل پارامترهای کیفیت آب مانند (EC،TDS ،SAR ،CL ، Na ،K ، 4SO) به عنوان متغیرهای وابسته و از سازندهای زمین‌شناسی به‌عنوان متغیر مستقل استفاده شده است. نتایج مدل‌سازی نشان داد که بیشترین میزان همبستگی بر اساس پارامترهای کیفی مانند پتاسیم، کلر و هدایت الکتریکی مربوط به مرکز و شرق حوضه پریشان است که گستره‌ی سازند‌های گچساران و رسوبات تبخیری (گچ و نمک) سطح وسیعی از تالاب پریشان را تشکیل می‌دهد و در تغییر کیفیت آب نیز مؤثر هستند. در ادامه با تشکیل ماتریس خود همبستگی شاخص موران ارتباط بین پارامتر‌های کیفی آب با سازند‌های زمین‌شناسی مورد ارزیابی قرار گرفت که مدل با دقت تغییرپذیری بالا ارتباط مستقیمی بین این دو پارامتر برقرار کرد و با انجام این مرحلهی صحتسنجی مدل مورد تأیید قرار گرفت. در نهایت با استناد به نقشه‌های تهیه شده و قدرت بالای مدلGWR ، مدیران و برنامهریزان می‌توانند برای شناسایی نقاط حساس تغییر منابع آبی جهت مدل‌سازی مکانی از آن استفاده کنند.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14490_6725c3155c71d0117b43e0f56fbaa9c0.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 On the Hydraulic Simulation of River Simineh using HEC-RAS and ArcGIS Software, شبیه‌سازی هیدرولیکی سیمینه‌رود‌ با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای HEC-RAS و ArcGIS 103 87 14323 10.22034/hyd.2022.49185.1613 FA میرعلی محمدی دانشیار گروه مهندسی عمران- هیدرولیک و مکانیک مهندسی رودخانه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه. 0000-0001-7194-9393 مهسا مهتدی دانش آموخته دورة کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه. Journal Article 2021 11 28 The purpose of present research work is to study the hydraulic properties of River Simineh and its process using HEC-RAS model, in a combination with ArcGIS software using HEC-GeoRAS extension to simulate the hydraulic parameters of river having a catchment area of 3726 km2. For that mean, since multi-dimensional models require long time and high cost in river bends, by using a combination of satellite images and HEC-RAS model a multi-dimensional simulation was prepared. Among those, 58 cross-sections are considered along the river lane that main data required in this research are elevation maps, satellite images, boundary conditions and River Simineh hydrometric stations. The results showed that at the upstream of river, the discharge was 316.3 m3/s and water level was 12.85 m, and at the downstream the flow rate and water level are 313.6 m3/s and 11.52 m, respectively. On the other side of the river bend, the water level variation is around 50 cm and the flow velocity is directly proportion to a distance from the river bank; so that the maximum flow velocity of 2.2 m/s occurred at a distance nearby 1.5 m. To verifying the model, a statistical parameter of NSE coefficient for the water level and flow depth were 0.805 and 0.845, respectively; which shows the accuracy of model. Those results indicate a high accuracy of HEC-RAS model in hydraulic simulation of River Simineh flow. Also, simulations prepared in GIS background have significant impacts on the accuracy of outputs رودخانه‌ها یکی از منابع مهم آب‌های سطحی هستند که با توجه به نقش مهم آنها در زندگی بشر ‌باید مورد توجه قرار گیرند. هدف این تحقیق، مطالعه ویژگی‌های هیدرولیکی سیمینه‌رود و فرآیندهای حاکم بر آن با استفاده از تلفیق مدل HEC-RAS، در بستر نرم‌افزار ArcGISاز طریق الحاقیه HEC-GeoRAS بهمنظور شبیه‌سازی پارامترهای هیدرولیکی آن رودخانه با مساحت حوضه‌ی آبریز 3726 کیلومترمربع می‌باشد. نظر به اینکه مدل‌های چندبعدی نیاز به زمان و هزینه‌ی بالایی دارند، در قوس رودخانه با استفاده از تلفیق تصاویر ماهواره‌ای و مدل تک‌بعدی HEC-RAS شبیه‌سازی چند بعدی انجام پذیرفت. در این میان، 58 مقطع عرضی در مسیر رودخانه در نظر گرفته شده است که داده‌های اصلی مورد نیاز در این پژوهش شامل: نقشه‌های ارتفاعی، تصاویر ماهواره‌ای، شرایط مرزی و داده‎های هیدرومتری سیمینه‌رود می‌باشند. نتایج حاصل نشان داد، در بالادست رودخانه مقدار دبی برابر با 3/316 مترمکعب بر ثانیه و تراز سطح آب 85/12 متر و در پایین دست مقادیر دبی جریان و تراز سطح آب به ترتیب 6/313 مترمکعب بر ثانیه و 52/11 متر محاسبه شد. در دو طرف قوس رودخانه نیز تغییرات سطح آب نزدیک به 50 سانتی‌متر بوده و سرعت جریان با مقدار فاصله از ساحل رودخانه نسبت مستقیم دارد؛ به طوری‌که بیشینه سرعت جریان با مقدار 20/2 متر بر ثانیه در فاصله‌ی حدود 50/1 متر اتفاق افتاده است. در صحت‌سنجی مدل، پارامتر آماری NSE در سطح آب و عمق جریان دارای مقادیر به ترتیب 805/0 و 845/0 بدست آمد که دقت بالای مدل‌سازی را نشان می‌دهد. این نتایج حاکی از دقت بالای مدل هیدرولیکی HEC-RAS در شبیه‌سازی هیدرولیک جریان سیمینه‌رود را دارد. در نتیجه ملاحظه می‌شود تلفیق نرم‌افزارهای HEC-RAS و ArcGIS قابلیت بالایی در مدیریت دشت سیلابی داشته و باعث افزایش دقت، سرعت و کاهش هزینه‌های مطالعاتی مهندسی رودخانه می‌شود.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14323_6b4aecd209b8806542ef4358208df808.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Identification of semi-automatic landforms using object-oriented processing, digital elevation model and satellite imagery. Case study: Dez river basin located in the western and southwestern slopes of Zagros شناسایی نیمه‌خودکار لندفرم‌ها با استفاده از پردازش شیءگرا، مدل رقومی ارتفاع و تصاویر ماهواره‌ای مطالعه موردی: حوضه آبریز رودخانه دز واقع در دامنه‌های غربی و جنوب‌غربی زاگرس 123 105 14344 10.22034/hyd.2022.49385.1615 FA وحید رحمتی نیا فارغ التحصیل دانشگاه تبریز بختیار فیضی زاده دانشیار وعضو هیئت علمی گروه GIS دانشگاه تبریز Journal Article 2021 12 13 In this study, 5 main DEM derivatives of 12.5 m ALOS satellite (slope layer, slope direction layer, curvature layer, cumulative flow layer and altitude layer) as well as Sentinel-2 satellite images and NDVI vegetation index were used as auxiliary layers. Segmentation in this area was performed using segmentation multi resolation method. In this segmentation, the height layer was given a value of 3, the curvature layer was given a value of 2, and the other layers were given a value of 1. Then, using Layer Values and Geometry algorithms and assign class commands, landforms located in the western and southwestern slopes of Zagros (Aligudarz city area) have been classified. The results showed that the use of Layer Values and Geometry algorithms and assign class commands have a good ability to isolate and classify landforms, so that 8 types of landforms (slopes, ridges, water areas, precipices, peaks, ridges, lowlands and lowlands) Kappa coefficient was 0.87 and overall accuracy was 91.71%. The ridge landforms form the largest part of the region and are the dominant landforms of the region and have a good distribution in different parts, but the peak landforms with the minimum area have formed only a limited part of the study area. فرآیندهای سطح زمین در مقیاس‌های مکانی-زمانی مختلف عمل می‌کنند و شکل‌های زمینی را تولید می‌کنند که در یک سلسله‌مراتب تودرتو ساختاریافته‌اند. شیوه‌ی استخراج نیمه‌خودکار انواع لندفرم‌های منتخب از مدل‌های رقومی ارتفاعی DEM از اهمیت بالایی برخوردار است. لندفرم یک عارضه ژئومورفیک از سطح زمین است که خصوصیات ظاهری خاص داشته و شکل آن را می‌توان تشخیص داد. در حال حاضر طبقه‌بندی لندفرم‌ها عموماً مبتنی بر تشخیص کارشناسی است که به طریق دستی و با استفاده از عکس‌های هوایی، نقشه‌های توپوگرافی و برداشت‌های صحرایی انجام می‌گیرد که روشی زمان‌بر، پرهزینه، کم‌دقت و تکرار نشدنی است. در این پژوهش از 5 مشتق اصلی DEM5/12 متری ماهواره ALOS (لایه‌ی شیب، لایه جهت شیب، لایه‌ی خمیدگی، لایه‌ی جریان تجمعی و لایه‌ی ارتفاع) و همچنین از تصاویر ماهواره‌ای Sentinel-2و شاخص پوشش گیاهی NDVI به‌عنوان لایه‌های کمکی استفاده گردیده، سگمنت‌سازی که در این منطقه صورت گرفت با استفاده از روش segmentation multi resolation انجام شد. در این سگمنت‌سازی به لایه ارتفاع، ارزش 3 و به لایه خمیدگی ارزش 2 و به بقیه‌ی لایه‌ها ارزش 1 داده شد و در قسمت Composition of homogeneity criterion، به Shape 7/0 و Compactness 3/0 و پارامتر مقیاس 50 در نظر گرفته شد و سپس با استفاده از الگوریتم‌های Layer Values و Geometry و دستورات assign class به طبقه‌بندی لندفرم‌های واقع در دامنه‌های غربی و جنوب غربی زاگرس (محدوده‌ی شهرستان الیگودرز) اقدام شده است. نتایج نشان داد که استفاده از الگوریتم‌های Layer Values و Geometry و دستورات assign class توانایی خوبی در جداسازی و طبقه‌بندی لندفرم‌ها دارند، به‌گونه‌ای که 8 نوع لندفرم (دامنه، یال، پهنه‌های آبی، پرتگاه، قله، خط‌الرأس، دشت‌های پست و دشت‌های مرتفع) با ضریب کاپا 87/0 و دقت کلی 71/91 درصد استخراج گردید. لندفرم‌های یال بیشترین بخش منطقه را تشکیل داده و لندفرم‌های غالب منطقه محسوب می‌شوند و توزیع مناسبی در قسمت‌های مختلف دارند ولی لندفرم‌های قله با حداقل مساحت فقط بخش محدودی از منطقه‌ی موردمطالعه را تشکیل داده است.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14344_bc4877ed0f694d03659ab334795c6d78.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Investigation of changes in the meandering pattern of Darbadam river, Quchan city بررسی تغییرات الگوی پیچانرودی رودخانه دربادام ، شهرستان قوچان 138 125 14633 10.22034/hyd.2022.50515.1629 FA زهرا یونسیان دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران فریبا همتی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد مهدی حسین‌زاده دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2022 02 25 are connected at the end of the basin and form the Darbadam River. According to the results obtained for the central angle, in the first part between 2010 and 2021, the Meandri River pattern was developed and there was no change in the pattern class, but in the second and third parts in 2010, the river pattern is not developed meandering, which in 2021 has become the developed meandering river pattern Based on the average curvature coefficients in all three sections studied, the Darbadam River has a meandering pattern. Due to the characteristics of the region, such as the presence of resistant rock layers, the high slope of the region and also the mountainous topography, has led to low transverse displacement of meander in the region. However, in some parts of the river, due to human activities, including land use change, vegetation degradation and overgrazing, there has been a change in the river pattern. حوضه آبریز دربادام در شمال استان خراسان رضوی واقع شده است. در این پژوهش جهت بررسی تغییرات زمانی و مکانی بستر رودخانه در منطقه‌ی مورد مطالعه از تصاویر ماهوارهای لندست ( سالهای 2010 تا 2021 ) استفاده گردید و تغییرات رودخانه در دوره‌ی زمانی یازده سال مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تصاویر ماهوارهای لندست در سه محیط CAD Auto ، ENVI ، Arc Map با توجه به اهداف تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بر این اساس بررسی تغییرات الگوی رودخانه در سه بخش شامل بخش اول (زیرحوضه سمت راست)، بخش دوم (زیرحوضه سمت چپ) و بخش سوم (بخش انتهایی) مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده از این تحقیق، میانگین زوایای مرکزی قوس‌ها در دوره‌ی زمانی یازده سال، در بخش اول تغییری در الگوی رودخانه رخ نداده اما در بخش دوم و سوم الگوی رودخانه از الگوی مئاندری توسعهنیافته به الگوی رودخانه مئاندری توسعه‌یافته تبدیل شده است. میانگین ضرایب خمیدگی نیز در هر سه بخش نشاندهنده‌ی الگوی پیچانرودی است.لایه های زمینشناسی موجود در این منطقه که عمدتاً دارای لیتولوژی مقاوم هستند، ویژگی شیب و توپوگرافی که باعث شده قسمت اعظم این حوضه دارای ساختار کوهستانی باشد، باعث شده است جابجایی عرضی مئاندر در منطقه‌ی مورد مطالعه کم باشد.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14633_a349e3e218ec4c396c3dcbc965e4e130.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 9 30 2022 05 22 Modeling the effects of management Actions to improve the status of water and soil resources of Tuyserkan watershed in mDSS software environment مدل‌سازی اثرات اقدامات مدیریتی به منظور بهبود وضعیت منابع آب و خاک حوزه‌آبخیز تویسرکان در محیط نرم افزار mDSS 159 139 14568 10.22034/hyd.2022.50851.1633 FA احسان الوندی دانش‌آموخته‌ی دکترای علوم و مهندسی آبریزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Journal Article 2022 03 19 In this research, Modeling the effects of management Actions to improve the status of water and soil resources of Tuyserkan watershed in mDSS software environment have been studied.For this purpose, first, the status of the watershed system was analyzed through the DPSIR approach.In order to predict the effects of each management activity from the indicators obtained from Four physical, social, economic and ecological criteria were used.Finally, in order to prioritize the proposed management activities, TOPSISand SAWtechniques have been used in the mDSS software environment.According to the results of the DPSIR approach, the most important pressures affecting the system Land use change,Capture and vegetation loss have been introduced.Also one of the most important effects on the status of the watershed system is the criteria for vegetation loss, reduced groundwater recharge and increased risk of flood damage.Finally, according to the results of the DPSIR approach, to improve the status of water and soil resources A set of solutions for biological rangeland improvement and biomechanical operations to store rainfall in the basin was proposed.According to the opinions of experts and environmental conditions of the region from a set of solutions for biological improvement of rangeland and biomechanical operations Seven management activities(Rangeland exclusion,Afforestation,Orchard development,Forage cultivation,Contour furrow,Pile seeding and Seeding)were selected to store rainfall.According to the results obtained from the prioritization of management activities in all proposed methods,Afforestation activity has the highest score and is in the initial priority and the activity of Contour furrow has the lowest score and Is in the final priority. در این تحقیق به مدلسازی اثرات اقدامات مدیریتی به منظور بهبود وضعیت منابع آب و خاک حوضه‌آبریز تویسرکان در محیط نرم افزار mDSS پرداخته شده است. حوضه آبریز تویسرکان به وسعت حدود 80420 هکتار در استان همدان واقع شده است. برای انجام این تحقیق ابتدا، از طریق رویکرد DPSIR به تحلیل وضعیت سیستم حوضه آبریز پرداخته شد. سپس با توجه به نتایج رویکرد DPSIR، هفت فعالیت مدیریتی برای بهبود وضعیت منابع آب و خاک حوضه و کاهش فشارها با توجه به نظرات خبرگان تهیه شد. در ادامه به پیش بینی اثرات اجرای هر یک از فعالیت های مدیریتی با استفاده از شاخص های ارزیابی فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی و اکولوژیـکی پرداخته شد. در نهایت با استفاده از تـکنیکهای TOPSIS و SAW در محیط نرمافزار mDSS به اولویت بندی فعالیت های مدیریتی پیشنهادی پرداخته شد. نتایج حاصل از رویکرد DPSIR نشان داد، مهمترین فشارهای موثر بر حوضه تصرف و تغییر کاربری و از بین رفتن پوشش گیاهی است. همچنین از مهمترین اثرات ایجاد شده بر وضعیت سیستم حوضه آبریز، معیارهای از بین رفتن پوشش گیاهی، کاهش تغذیه‌ی آب زیرزمینی و افزایش خطر و خسارت سیل معرفی شده است. در نهایت با توجه به نتایج رویکرد DPSIR، مجموعه راهکارهای اصلاح بیولوژیکی مرتع و عملیات بیومکانیکی جهت ذخیره‌ی نزولات، برای بهبود وضعیت منابع آب و خاک حوضه پیشنهاد شد. با توجه به نظرات خبرگان و شرایط محیطی منطقه هفت فعالیت مدیریتی (قرق، درختکاری، احداثباغ، علوفه کاری، کنتورفار، کپه کاری و بذرپاشی) از مجموعه راهکارهای اصلاح بیولوژیکی مرتع و عملیات بیومکانیکی جهت ذخیره‌ی نزولات انتخاب شد. با توجه به نتایج بدست آمده از اولویت بندی فعالیت های مدیریتی در کلیه روش های پیشنهادی، فعالیت درختکاری بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده است و در اولویت ابتدایی قرار گرفته است و فعالیت کنتورفارو کمترین امتیاز را به خود اختصاص داده است و در اولویت انتهایی قرار دارد. لذا با توجه به این نتایج، درختکاری در این حوضه یک فعالیت مهم تلقی میشود که باید توجه ویژهای به آن شود. همچنین کاشت درختان بومی و سازگار با منطقه از جمله بادام کوهی، سماق و سنجد پیشنهاد میشود.

https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_14568_31c8c33f5cbad7ad9f90058b4da9c087.pdf