دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 13 48 2026 09 23 Comparison of the effectiveness of AHP and ANP methods in the exploration of karst water resources in South Khorasan Province مقایسه کارآیی روشهای AHP وANP در اکتشاف منابع آب کارست در استان خراسان جنوبی 68 44 20864 10.22034/hyd.2025.69062.1813 FA محسن رضائی عارفی استادیارگروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران منصور صادقی دکترای ژئومورفولوژی و مدیریت محیط، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران امیر حسن جنگی دانش آموخته کارشناسی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی Journal Article 2025 09 08 In this study, with the analytic hierarchy process model, the information layers of lithology, distance from fault, slope, slope direction, elevation, distance from watercourse, distance from fault and land use were considered as factor maps. Also, in order to extract the karst water resources exploration model, shapefiles were retrieved. Different information layers were classified into criterion maps by applying expert opinions and field observations. Finally, according to the weights obtained in both AHP and ANP models, a karst water resources exploration map in South Khorasan Province was obtained. The results showed that in the AHP model, 42% of the total area of ​​South Khorasan Province was in the very underdeveloped category, 32% in the underdeveloped category, 17% in the medium category, 7% in the high development category and 2% in the very high development category. In the ANP model, 42% of the total area of ​​South Khorasan Province is in the very underdeveloped category, 33% in the underdeveloped category, 17% in the medium category, 6.5% in the highly developed category, and 1.4% in the very highly developed category. Therefore, the results of the study show that by comparing the efficiency of the two methods using validation with the well and spring layer, the ANP model has more validity, because after overlapping the two layers, in the ANP model, more wells and springs were placed on the developed and highly developed karst areas within the aquifer layer. در این پژوهش با روش تحلیل سلسله مراتبی، لایه‌های اطلاعاتی لیتولوژی، فاصله از گسل، شیب، جهت شیب، ارتفاع، فاصله از آبراهه، فاصله ازگسل و کاربری اراضی به عنوان نقشه‌های عامل در نظرگرفته شدند. همچنین به منظور استخراج مدل اکتشاف منابع آب کارست، شیپ فایل‌ها فراخوانی شدند. لایه‌های اطلاعاتی متفاوت در قالب پرسشنامه زوجی پارامترها با اعمال نظرات10 نفر از اساتید ژئومورفولوژی به صورت نقشه‌ های معیار طبقه‌بندی شدند. درنهایت با توجه به اوزان به دست آمده در هر دو روش AHP وANP، نقشه نهایی اکتشاف منابع آب کارست در استان خراسان جنوبی بدست آمد. نتایج حاصله نشان داد که در روش AHP، 42درصد در طبقه خیلی کم توسعه یافته، 32درصد در طبقه کم توسعه یافته،‌17درصد در طبقه متوسط، 7درصد در طبقه توسعه زیاد و 2درصد در طبقه توسعه خیلی زیاد قرار گرفت. در روش ANP ،42درصد در طبقه خیلی کم توسعه یافته، 33 درصد در طبقه کم توسعه یافته،‌ 17 درصد در طبقه متوسط، 5/6 درصد در طبقه توسعه زیاد و4/1 درصد در طبقه توسعه خیلی زیاد قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد با مقایسه کارآیی دو روش با استفاده از اعتبارسنجی با لایه چاه و چشمه، روش ANP از اعتبار نسبتا بهتری برخوردار است، زیرا بعد از هم‌پوشانی، با استفاده از روش کمی، تعداد چاه و چشمه بیشتری بر روی مناطق کارست توسعه یافته و خیلی توسعه یافته قرار گرفت. https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_20864_b321731c9f014889e0582b84807c9ece.pdf