دانشگاه تبریز هیدروژئومورفولوژی 2383-3254 13 46 2026 04 12 Assessment of Land Subsidence Variations in the Urmia Plain Aquifer Using Differential Interferometric Synthetic Aperture Radar (DInSAR) ارزیابی تغییرات فرونشست زمین در آبخوان دشت ارومیه با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی تفاضلی (DInSAR) 72 59 20485 10.22034/hyd.2025.67902.1798 FA فریبا همتی گروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران سارا خنجری کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه اکرم علیزاده دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه Journal Article 2025 06 28 This study aims to analyze land subsidence variations and examine their relationship with groundwater level decline in the Urmia Plain aquifer, employing the Differential Interferometric Synthetic Aperture Radar (DInSAR) technique and Sentinel‑1 satellite data for the period 2015–2023, processed in the SNAP software environment. The results indicate that the highest subsidence rate, approximately 9 cm/year, occurred in the southern parts of the study area, whereas in the northern parts, ground uplift (positive displacement) was observed.<br />Concurrently, hydrogeological data from 23 piezometric wells over the period 2002–2022 reveal a severe groundwater level decline of more than 13 m during the past two decades. A key finding of the research is the presence of a nonlinear relationship between groundwater drawdown and subsidence intensity. Contrary to expectations, the largest extent of high‑class subsidence occurred in areas with moderate groundwater decline (−1.5 to −3.5 m), and the very high‑class subsidence zones were found in areas with low groundwater decline (0 to −1.5 m).<br />The present study demonstrates that the intensity of land subsidence is not necessarily directly correlated with the rate of excessive groundwater extraction. Surprisingly, the central and southern regions, characterized by moderate water loss, experienced the most significant subsidence, whereas the northern areas, despite severe water decline, exhibited negligible subsidence. This heterogeneous pattern suggests that local geological characteristics likely play a more determinative role in the spatial distribution of subsidence. این پژوهش با هدف تحلیل تغییرات فرونشست زمین و بررسی ارتباط آن با افت سطح آب زیرزمینی در آبخوان دشت ارومیه، با بهره‌گیری از تکنیک تداخل‌سنجی تفاضلی (DInSAR) و داده‌های ماهواره سنتینل-۱ طی دورۀ زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳، در محیط نرم‌افزار SNAP انجام شد. نتایج نشان داد بیشترین نرخ فرونشست در بخش‌های جنوبی محدوده مطالعاتی به میزان حدود ۹ سانتیمتر در سال رخ داده است. در مقابل، در بخش‌های شمالی، پدیده بالاآمدگی سطح زمین (فرازنشست) مشاهده گردید.<br /><br />همزمان، داده‌های هیدروژئولوژیکی ۲۳ چاه پیزومتری طی دوره ۱۳۸۱–۱۴۰۱ نشان‌دهنده افت شدید سطح آب زیرزمینی (بیش از ۱۳ متر) در طی دو دهه گذشته است. نکته برجسته تحقیق، وجود رابطه غیرخطی بین میزان افت آب و شدت فرونشست است. بر خلاف انتظار، بیشترین وسعت فرونشست در طبقات بالا در محدوده افت متوسط آب (۱.۵- تا ۳.۵- متر) و در طبقات بسیار بالا در محدوده افت کم آب (۰ تا ۱.۵- متر) رخ داده است. <br /><br />پژوهش حاضر نشان می‌دهد که شدت فرونشست زمین لزوماً با میزان برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی ارتباط مستقیم ندارد. برخلاف انتظار، مناطق مرکزی و جنوبی با افت آب متوسط، بیشترین فرونشست را تجربه کرده‌اند، درحالی که مناطق شمالی با افت آب شدید، فرونشست ناچیزی داشته‌اند. این الگوی ناهمگون می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که ویژگی‌های زمین‌شناسی محلی احتمالاً نقش تعیین‌کننده‌تری در توزیع مکانی فرونشست دارند. https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_20485_c395b9af23c7a7b96a40201c192cc2f5.pdf